Kozłowscy z Nadbrzeża i Ostrówca

Rodzina ta przynajmniej od początku XVIII wieku mieszkała w Nadbrzeżu i Ostrówcu. Najstarszym znanym jej przedstawicielem był Kacper Kozłowski (1774-1824), żonaty z Elżbietą Żubińską (ur. 1777), rodem z Chylic w parafii Piaseczno. Kuzyni Kacpra – Roch i Walenty – związani byli z pałacem w Otwocku Wielkim. Inny krewniak, być może dziadek Kacpra – Andrzej Kozłowski (ur. 1710) – pełnił funkcję administratora Ostrówca i występował niekiedy z tytulaturą nobilis. Wiele zatem wskazuje, że rodzina wywodziła się ze zubożałej szlachty, która licznie zasiliła szeregi bogatych włościan z Urzecza.

Ryc. 19 Gospodarz z Nadbrzeża Wojciech Kozłowski (1867-1954), wnuk Kacpra.


Ryc. 20 Ostrówiec par. Karczew, 1737 r. Świadek Pan Andrzej Kozłowski, administrator Ostrówca.

Skibowie z Ostrówka, Glinek i Kępy Pijarskiej

Rodzina zamieszkiwała okolice wiślanego przewozu w Ostrowie (Ostrówek) i Jelitach (Kępa Gliniecka) w parafii Góra Kalwaria przynajmniej od końca XVII wieku. Część tej rodziny wywodząca się od Augustyna Skiby, nosiła od połowy XVIII wieku nazwisko Augustyniak.

Ryc. 1 Ostrów par. Góra Kalwaria, 1729 r. Akt urodzenia Feliksa Jakuba Skiby, syna Augustyna i Zofii. Jego potomkowie nosili nazwisko Augustyniak.


Samo nazwisko ma charakter dość późny, przezwiskowy (najstarszy zapis pochodzi z 1694 r.). Pochodzi od rzeczownika skiba, czyli: 1. podłużny pas pola pomiędzy dwoma bruzdami, 2. cienko skrajany kawałek, np. chleba, 3. żelazo u pługa, lemiesz. Prawdopodobnie przodkiem rodziny był nieznany z imienia Gawin lub Stanaszek potocznie nazywany Skibą od wąskiego pasa ziemi, na której gospodarował. Przydomek Skiba nie był dawniej rzadkością, znany jest m.in. z Pomorza, ale też i z Mazowsza (np. u Żerańskich herbu Godziemba, szlachty z ziemi różańskiej).

Najstarszym przodkiem przebadanej gałęzi rodziny był Michał Skiba (ur. ok. 1675), żonaty z Jadwigą. Ich synami byli m.in. Maciej (ur. 1704), gospodarujący w Ostrowie (Ostrówku), a także Augustyn (ur. 1695), protoplasta okolicznych Augustyniaków. Synem tego pierwszego był z kolei Wojciech (ur. 1734), od którego wywodziła się większość potomków tej rodziny.

Ryc. 2 Wacław Skiba (ur. 1889), syn Jana i Marianny z Opalińskich, w wojsku pruskim w 1918 r.

Rosłonkowie z Rosłonek i Ostrówca

Rodzina Rosłonków, zapisywanych czasem jako Rosłon lub Rosłanek, zamieszkiwała w Ostrówcu i Rosłonkach (dziś południowa część Ostrówca) przynajmniej od końca XVII w. Wieś Rosłonki (zwana pierwotnie Rosłankami), leżąca tuż obok Glinek, występuje na starych mapach oraz w metrykach kościelnych od pocz. XVIII w.

Ryc. 1 Ostrówiec czyli wieś Rosłanki w par. Karczew, 1734 r. Chrzest jednego z tamtejszych mieszkańców z rodziny Fijków


Prawdopodobnie wieś Rosłonki powstała w wyniku osiedlenia się tam jednej z gałęzi rodu Gawinów z pobliskich Glinek i Żelawina po nieznanym nam bliżej Rosłanie. Podobnie miało to miejsce w przypadku Stanaszków (potomków Stanisława) w części Żelawina – Stankowie Wągrodach.

Ryc. 2 Wieś Rosłonki, Glinki i Kępa Gliniecka (Jelita) na austriackiej mapie Heldensfelda, 1801 r.


Nazwisko Rosłonek (Rosłanek) pochodzi od imienia Rosłan wywodzącego się z języków tureckich (Arslan, Aryslan) i oznaczającego lwa. Od imienia Rosłan pochodzą ponadto takie nazwiska w Polsce jak Rasłań, Rasłoń, Rosłaniak, Rosłaniuk, Rosłankiewicz, Rosłanowski, Rosłań, Rosłański, Rosłon, Rosłoniec, Rosłoniewski, Rosłonik, Rosłoniowicz, Rosłonkiewicz, Rosłoń, Rosłoński, Roślan. W Rosji i na Ukrainie imię to zyskało popularność (w formie Rusłan) głównie dzięki poematowi Aleksandra Puszkina „Rusłan i Łudmiła” wydanemu w 1820 roku.

W dawnej Rzeczpospolitej i w Księstwie Mazowieckim imię znane jest przynajmniej od XIV wieku w formie Rosłan,  występując głównie wśród szlachty. Nosili je m.in. Rosłan Berwałd z Kruszenicy (1402), Rosłan z Łępina (1413), Rosłan z Wielunia-Pełek (1432), Rosłan Borowski, kanonik warszawski, pleban czerski (1480-1503), Rosłan Rościszewski, kasztelan gostyński (1510), ksiądz Rosłan z Warszawy (1510), Rosłan Radzymiński (1513), Rosłan z Gołaszewa (1529), ks. Rosłan Oczko, kanonik czerski (1562), Rosłan Czosnowski (1564), Rosłan Szygowski (1568), Rosłan Karski (1579), Rosłan Wojno (1580), Rosłan Wyszeński (1580), Rosłan Wrzosowski, Rosłan Trębiński, Rosłan Kinicki, Rosłan Bloch (1598), Rosłan, dziedzic na Osiemborowie (1608), Rosłan Myśliński (1617), Rosłan Kulikowski (1640) czy Rosłan Pierzchała (1674).

Najbliżej Żelawina notowany jest Rosłan Moczydłowski, który w 1576 roku był właścicielem pobliskiego Moczydłowa razem ze swym bratem Stanisławem. Dość licznie imię występuje w parafii Jazgarzew (1627-74, m.in. Rosłan Woźniczka, Rosłan Macieyczak, Rosłan Pezieł), gdzie w początku XVIII wieku ukształtowało się od niego nazwisko Rosłan/Rosłonek.

W drugiej połowie XVII wieku nazwisko Rosłon (zapisywane też jako Rozlan, Rosłan) notowane jest w Kosumcach, Żelawinie i Górze. Nie wiadomo jednak czy są oni powiązani z „naszymi” Rosłonkami. Protoplastą przebadanej genetycznie gałęzi rodu jest Franciszek Rosłonek (ur. ok. 1725), zapewne syn Wojciecha (ur. ok. 1700) i Reginy z domu Buczanowskiej, rodem z Bielawy. Synem Franciszka i Zofii był Maciej (ur. ok. 1750, zm. 1827), żonaty z Marianną Kałuską. Ich z kolei synem był Józef Rosłonek (ur. 1791, zm. 1853), gospodarz z Ostrówca, żonaty z Agnieszką Floriańczyk.

Ryc. 46 Jan Rosłonek (1915-2014), przedstawiciel przebadanej genetycznie gałęzi rodziny.


Więcej na temat rodziny Rosłonków można znaleźć TU: http://www.roslonki.pl/index.php