Skąd wiemy, że jesteśmy jedną rodziną?

Na pewno się Państwo zastanawiają skąd wiemy, że Gawinowie, Jobdowie, Rosłonkowie, Skibowie i Stanaszkowie to jedna rodzina? Czy rzeczywiście możemy być tego pewni na 100% ? Postaram się udowodnić, że tak… Genetyka co do tego faktu nie ma bowiem żadnych wątpliwości, a bliskość zamieszkiwania przodków wszystkich pięciu rodzin tylko potwierdza ten fakt… Na tej stronie prezentować będziemy najnowsze odkrycia i ustalenia, które przybliżają nas do poznania kim był i skąd pochodził nasz wspólny przodek…

***

Przedmiotem naszego zainteresowania jest chromosom Y, który dziedziczymy w linii męskiej w praktycznie niezmienionej formie przez kolejne stulecia. Ludność żyjąca na świecie przyporządkowana jest do tzw. haplogrup (np. R1a, R1b czy N1c), czyli grup genetycznych charakterystycznych dla danych społeczności i terenów (np. Germanów, Słowian, Żydów itd.). Poprzez testy DNA udało się ustalić, że rodziny Gawinów, Jobdów, Rosłonków, Skibów i Stanaszków podobnie jak prawie 60% Polaków przynależą do haplogrupy R1a, charakterystycznej dla ludów słowiańskich (por. Ryc. 1).

Ryc. 1 Podział wewnętrzny haplogrupy R1a na poszczególne gałązki charakterystyczne np. dla Mazurów, Kaszubów, Małopolan, Połabian czy Bałtów.

 

Jak można się domyśleć, sama przynależność do starej (datowanej na ponad 20 tys. lat!) i niejednorodnej haplogrupy R1a nie przesądza o wzajemnym pokrewieństwie… Niezbędne są bardziej szczegółowe testy, które określą nam konkretną gałązkę, na której „siedzi” nasza rodzina. Co ciekawe, owe gałązki rozdzielane są przez tzw. mutacje, które zawsze tworzyły się jednorazowo u konkretnych osób w przeszłości. Oznacza to, że wszystkie rodziny, które posiadają daną mutację (np. L260+) wywodzą się od JEDNEGO wspólnego przodka w linii męskiej! Wystarczy zatem poznać mutacje poszczególnych rodzin z czasów średniowiecznych i nowożytnych i porównać je z innymi rodzinami, aby mieć pewność o ich wzajemnym pokrewieństwie… Dodam, że nazwiska nie mają tu większego znaczenia, gdyż często miały charakter niestały (dominowały przezwiska czy formy odojcowskie).

To jaką zatem wspólną mutację posiadali Gawinowie, Jobdowie, Rosłonkowie, Skibowie i Stanaszkowie? Otóż była nią mutacja R1a-BY24950, datowana na ok. 1100 rok, a więc czasy usamodzielnienia się Księstwa Mazowieckiego (1138). Oznacza to nie mniej nie więcej, że w tych właśnie czasach żył wspólny przodek wszystkich wymienionych pięciu rodzin… Kim był i skąd pochodził? Póki co nie wiemy… Dotychczasowa analiza genetyczna i genealogiczna wskazuje, że prawdopodobnie wywodził się on ze środowiska drobnej, mazowieckiej szlachty. Świadczy o tym pośrednio poprzednia (starsza) mutacja YP1363, datowana również na ok. 1100 rok. Gawinowie, Jobdowie, Rosłonkowie, Skibowie i Stanaszkowie dzielili tę mutację m.in. z Sielskimi herbu Lubicz z Gąby koło Mszczonowa, Rzepińskimi herbu Rawicz z Rzepek na Mazowszu, Godlewskimi herbu Gozdawa z Godlewa koło Nura, Olszewskimi herbu Ślepowron z Piętek-Szeligów, Gruszczyńskimi z Mostów pod Chęcinami i Łostowskimi ze wsi Suvalkėliai/Suwałki koło Mariampola (por. Ryc. 2). Wszyscy oni wywodzili się z rodzin szlacheckich, o starym, często średniowiecznym rodowodzie. Być może zatem i nasz wspólny ród również wywodził się z drobnej mazowieckiej szlachty…

Ryc. 2 Graficzne przedstawienie poszczególnych rodzin przynależnych do mutacji YP1361 i jej pochodnych wraz z orientacyjnym datowaniem (stan na 19.06.2019)


Badania genetyczno-genealogiczne pokazały również, że rodziny Gawinów, Rosłonków i Stanaszków dzieliły ze sobą jeszcze młodszą mutację BY50754, datowaną na ok. 1550 rok. Jobdowie to zatem starsza gałąź, natomiast Skibowie nie byli jeszcze sprawdzani w tej kwestii (potrzebny jest szczegółowy test tej rodziny).

Podsumujmy zatem co wiemy:

1. Tylko 5 rodzin (Gawinów, Jobdów, Rosłonków, Skibów i Stanaszków) spośród prawie 200 przebadanych na Urzeczu a także spośród kilku tysięcy przebadanych w całej Polsce (baza FTDNA) przynależy do mutacji R1a-BY24950

2. Wszystkie te rodziny wywodzą się z rejonu Glinek, Kępy Glinieckiej i Ostrówka i prawdopodobnie przybyły w XVII w. z okolic Warki.